Hãy đặt cạnh nhau hai thứ trên bàn: một chiếc áo len mùa đông và một mảnh vải wool dùng may suit. Cả hai đều từ lông cừu, cả hai đều được gọi là "len". Vậy mà một cái co giãn như lò xo, cái kia lại cứng cáp, đứng form. Câu hỏi vải len là dệt kim hay dệt thoi nghe như chuyện của người trong nghề, nhưng nó quyết định anh nên mặc áo len hay may vest từ chất liệu nào.
Trả lời nhanh
Len là tên của chất liệu (sợi từ lông cừu), không phải kiểu dệt. Vải len có thể dệt kim như áo len, co giãn và mềm, hoặc dệt thoi như vải suit, đứng form và giữ nếp. Vest được may từ len dệt thoi, vì chỉ loại này mới giữ được đường nét cấu trúc.
Len là gì và vải len được dệt từ gì?
Chữ "len" chỉ nói về nguyên liệu, tức sợi lấy từ lông động vật. Phổ biến nhất là lông cừu (wool), nhưng cũng có len từ dê cashmere, dê mohair hay lạc đà alpaca. Từ sợi len, nhà sản xuất có thể tạo ra rất nhiều loại vải bằng những cách dệt khác nhau.
Điều này giải thích vì sao câu hỏi "vải len được dệt từ gì" có hai tầng trả lời. Về nguyên liệu: lông cừu hoặc các loại lông thú khác. Về cách tạo vải: dệt kim hoặc dệt thoi, và đây mới là chỗ quyết định tính chất cuối cùng của tấm vải.
Với sợi len dùng cho vải suit, người ta còn phân biệt len chải kỹ (worsted) và len chải thô (woolen). Len chải kỹ có sợi thẳng, mịn, tạo ra vải suit phẳng và sắc nét. Len chải thô có sợi xốp hơn, tạo ra vải mềm, ấm, như flannel hay tweed. Anh có thể đọc bài wool là gì, nền tảng của suit để hiểu thêm.
Vải len là dệt kim hay dệt thoi? Khác nhau thế nào
Đây là sự khác biệt về cấu trúc:
- Dệt kim (knit): một hoặc vài sợi liên tục đan thành những vòng lồng móc vào nhau, giống cách đan len bằng que. Các vòng có thể giãn ra theo mọi hướng, nên vải co giãn và mềm.
- Dệt thoi (woven): hai hệ sợi đan vuông góc: sợi dọc chạy theo chiều dài cuộn vải, sợi ngang chạy qua lại giữa chúng. Cấu trúc này ổn định và chắc, ít co giãn, giữ form tốt.
| Tiêu chí | Len dệt kim | Len dệt thoi |
|---|---|---|
| Cấu trúc | Vòng sợi lồng móc | Sợi dọc và ngang đan vuông góc |
| Co giãn | Giãn nhiều theo mọi hướng | Gần như không giãn theo chiều thẳng |
| Giữ form | Dễ xệ, dãn theo thời gian | Đứng form, giữ nếp tốt |
| Cảm giác | Mềm, ấm, ôm thân | Chắc, phẳng, có "trọng lượng" |
| Sản phẩm điển hình | Áo len, cardigan, khăn, mũ | Vest, quần tây, áo khoác dạ |
| Chăm sóc | Dễ xổ, dễ tuột sợi | Cần ủi hơi, treo thẳng |
Phân biệt bằng mắt và tay trong một phút
Anh không cần là thợ dệt để biết mình đang cầm loại nào. Ba phép thử nhanh:
- Nhìn kỹ bề mặt. Dệt kim có các hàng vòng nhỏ hình chữ V nối tiếp nhau như đường đan len. Dệt thoi hiện ra như một lưới sợi dọc ngang, hoặc vân chéo, vân xương cá đều đặn.
- Kéo hai đầu vải. Vải dệt kim giãn rõ rệt và bật lại. Vải dệt thoi gần như không giãn theo chiều thẳng, chỉ chịu giãn nhẹ khi kéo chéo.
- Nhìn mép cắt hoặc rút thử một sợi. Ở vải dệt thoi, rút sợi ngang sẽ ra từng sợi thẳng, vải xổ gọn ở mép. Ở vải dệt kim, kéo một sợi có thể làm cả hàng vòng tuột ra thành đường dài.
Vì sao vest phải may từ len dệt thoi?
Một chiếc vest tốt không chỉ là cắt vải và may lại, mà là một cấu trúc nhiều lớp: vải ngoài, lớp dựng, vai, cổ áo và ve. Các bước này đòi hỏi vải phải:
- Giữ được hình dáng khi cắt theo rập. Vải dệt kim dễ biến dạng ngay khi đặt lên bàn cắt.
- Chịu được ép hơi để tạo đường nét. Ve áo, vai và nếp quần cần vải có thể "nhớ" hình dáng sau khi ủi. Len dệt thoi làm tốt điều này.
- Không xệ khi treo. Áo vest treo trên móc hằng ngày. Vải dệt kim sẽ giãn theo trọng lượng và mất form.
- Phối hợp được với lớp dựng. Lớp dựng bên trong vest giữ đường nét, nhưng chỉ ổn định trên nền vải có cấu trúc chắc.
Vì vậy, kho vải vest của Mon Amie, từ Kevinlli đến Canonico, Holland Sherry, Dormeuil, đều là vải wool hoặc wool pha dệt thoi với kiểu dệt trơn, twill (vân chéo), herringbone (xương cá) hay hopsack. Anh có thể xem chi tiết chất liệu trong kho vải.
Còn các kiểu như "blazer dệt kim" cũng tồn tại, nhưng đó là dòng áo mặc thoải mái, mềm và ôm người, không có sự rõ nét của cấu trúc vest, nên khó đạt vẻ trang trọng của một bộ suit.
Len dệt kim vẫn có chỗ trong tủ đồ suit
Điều này không có nghĩa len dệt kim "kém" hơn. Nó chỉ thuộc về những vị trí khác nhau:
- Áo len cổ tròn, cổ chữ V mỏng mặc trong blazer vào mùa mát.
- Cardigan hoặc gile len dệt kim thay cho áo gile may từ vải thoi khi muốn vẻ thoải mái.
- Khăn len quấn ngoài áo khoác.
Mẹo phối: len dệt kim mỏng, mịn (như merino) mặc ngoài sơ mi, dưới blazer, tạo lớp áo ấm mà vẫn gọn gàng.
Sai lầm thường gặp
- Cho rằng "vải len" nào cũng có thể may vest. Chỉ len dệt thoi, chọn đúng trọng lượng và độ mảnh, mới phù hợp.
- Mua blazer "len" mà không kiểm tra kiểu dệt. Một số loại dệt kim ôm người rất thoải mái nhưng không dựng được form.
- Nhầm len dày với len tốt. Dày chỉ nói trọng lượng, không nói chất lượng sợi hay độ bền.
- Giặt vải suit như áo len. Vải vest dệt thoi cần giặt khô hoặc xử lý chuyên dụng, còn len dệt kim thường chịu giặt nhẹ tay.
- Treo áo len lên móc. Len dệt kim nên gấp để tránh dãn vai.
Mẹo từ thợ cả Mon Amie
Nếu còn băn khoăn vải len là dệt kim hay dệt thoi khi đứng trước một mẫu vải cụ thể, hãy làm theo cách của thợ. Khi cầm mẫu vải ở showroom, hãy thử ngay hai động tác: kéo nhẹ hai đầu và nắm chặt vài giây rồi buông. Vải suit dệt thoi tốt sẽ gần như không giãn và phục hồi phẳng nhanh chóng. Nếu muốn hiểu thêm về khả năng chống nhăn khi đi xa, anh có thể xem bài vải wool có nhăn không, hoặc tìm hiểu dòng vải nhẹ trong bài tropical wool là gì.
Câu hỏi thường gặp
Vải len dệt kim là gì?
Là loại vải làm từ sợi len đan thành các vòng lồng móc vào nhau, như cách đan áo len. Vải co giãn, mềm và ấm, nhưng dễ xệ, nên thường dùng cho áo len, cardigan, khăn, không dùng để may vest.
Vải len dệt như thế nào để làm vải suit?
Sợi len chải kỹ được se xoắn thành sợi mảnh, rồi đan thành sợi dọc và sợi ngang vuông góc trên máy dệt thoi. Các kiểu dệt như trơn, twill hay xương cá tạo ra vải suit chắc, phẳng và đứng form.
Vải len được dệt từ gì?
Từ sợi lông cừu là chủ yếu. Một số loại cao cấp dùng lông dê cashmere, mohair hay lạc đà alpaca, hoặc pha với tơ tằm và các sợi khác để tăng độ mềm, bóng.
Chất vải len dệt kim có may vest được không?
Về kỹ thuật thì làm được áo dạng blazer mềm, nhưng không có đường nét và độ đứng form của vest may từ len dệt thoi. Nếu anh cần bộ suit trang trọng cho công sở, hãy chọn wool dệt thoi.
Lời mời
Nếu anh muốn tự tay cảm nhận sự khác biệt giữa các loại vải, hãy ghé showroom Mon Amie hoặc đặt lịch đo. Stylist sẽ mang đến những mẫu wool dệt thoi phù hợp với nhu cầu và ngân sách của anh.